Leer- en ontwikkelingsstoornissen

"Paradoxically, a student who has problems at school is often a very bright child".

Alfred A. Tomatis

Veel schoolkinderen hebben leerproblemen. Hieraan kunnen communicatieproblemen ten grondslag liggen. Een kind dat zich niet kan concentreren, dat langzaam de taal leert en gedragsproblemen heeft, heeft zijn wens tot luisteren onderdrukt of beperkt.

Om te kunnen lezen en schrijven moet je in staat zijn klanken te decoderen, te analyseren en te reproduceren met een oor dat vrij is van blokkades. Het oor speelt een fundamentele rol, niet alleen zorgt het voor de balans in het lichaam maar het is een essentiële brug naar het leren van taal. De training met het Electronisch Oor optimaliseert het leervermogen door stimulering van de hersenen en doet het oor weer luisteren. Storingen in het luistervermogen kunnen leiden tot leer-, spraak- en ontwikkelingsstoornissen als: dyslexie, stotteren, gebrek aan motivatie, traagheid, aandacht- en concentratiestoornissen, ADD en ADHD.

Dyslexie en andere leerproblemen

"Tell me how you speak, read and write and I will tell you how you listen".

Alfred A. Tomatis

Dr. Tomatis ontdekte dat het oor een belangrijke rol speelt in de taalontwikkeling. Wetenschappelijk onderzoek bevestigt dat kinderen al horen in de baarmoeder. Na de geboorte ontwikkelt de taal zich door het luisteren naar de taal van de ouders. Door imitatie en spel leren zij de frequenties van de moedertaal op te nemen. Alleen een goede integratie van de gesproken taal maakt het mogelijk om goede schrijf- en leesvaardigheden te ontwikkelen. Een goed oor is daarom een sleutelelement om de taal machtig te worden. Maar, net zoals je kunt kijken zonder te zien, kan je ook horen zonder te luisteren. Luisteren vereist tevens het verlangen om je op geluiden te richten. Dr. Tomatis identificeert dit gebrek aan motivatie/verlangen om te luisteren als de grote oorzaak van leerproblemen. Slecht luisteren veroorzaakt slecht leren.

Om goed te kunnen luisteren, moet het oor in staat zijn om de klanken correct te analyseren. Geluiden zijn vaak erg complex en bestaan uit een mix van hoge en lage frequenties. Het oor moet in staat zijn om deze frequenties te onderscheiden. Dyslectische kinderen kunnen dit niet. Daarom praten zij vaak monotoon, weifelend en verward en draaien zij de letters vaak om. Het kind vertoont met spelling en lezen dezelfde gebreken. Zowel lezen als schrijven vereist dat we een grafisch symbool/teken kunnen associëren met een klank. Dit wordt moeilijk, danwel onmogelijk als de klanken niet goed van elkaar onderscheiden kunnen worden.

Dr. Tomatis heeft ook ontdekt dat we net als een dominante hand, een dominant oog etc. ook een dominant oor hebben. Het rechter oor moet het dominante oor zijn, want de transmissie van geluid naar het taalcentrum in de linkerhersenhelft is veel korter dan via het linker oor. Hoe ontstaan deze luisterstoornissen? Dr. Tomatis stelt: "Alle kinderen hebben bij de geboorte het vermogen om goed te luisteren".

Er zijn echter veel redenen op te noemen die ons luistergedrag aantasten: oorontstekingen, een vroege scheiding van de moeder, een ongeluk of emotionele spanning in de kindertijd. Het kind zal zich daardoor afsluiten van de wereld van het luisteren en de wereld van de communicatie. Het kind gaat de wereld door zijn eigen verdraaide filters aanschouwen en komt terecht in een "dyslectische wereld", afgesloten van zijn familie, vrienden, het schoolsysteem en van zichzelf. Dyslexie houdt niet alleen een leerprobleem in, maar tevens een verstoring van de persoonlijke ontwikkeling.

Concentratieproblemen, ADHD / ADD

Concentratiestoornissen bij kinderen, ook wel Attention Deficit Disorder (ADD] of Attention Deficit and Hyperactivity Disorder (ADHD) genoemd, worden veel gezien. Afhankelijk van de gehanteerde definitie lijdt 3 tot 20% van de schoolgaande kinderen aan concentratiestoornissen.

Concentratiestoornissen kunnen zich op tal van manieren openbaren: Voortdurend moeten bewegen; overal op- en inklimmen; niet de mogelijkheid om langdurig met iets bezig te zijn; impulsief reageren op alles wat zich maar voordoet, of juist volledig in zichzelf gekeerd raken. Aan hun inzet ligt het meestal niet, maar toch kunnen zij moeilijk hun aandacht erbij houden. Vaak ook vertonen deze kinderen slaapproblemen en kunnen hun stemmingen snel wisselen.

Concentratiestoornissen kunnen al op jonge leeftijd veel problemen veroorzaken. Niet alleen het kind zelf, maar de gehele gezinssituatie kan erdoor beinvloed worden. Daarnaast kampen ook vele volwassenen met concentratiestoornissen. Uit recent onderzoek is gebleken dat bij ongeveer de helft van de kinderen die aan ADHD lijden de stoornis blijft bestaan in de volwassenheid. Zij leiden vaak een moeizaam bestaan.

Problemen met luisteren

Iemand met ADD/ADHD kan heel moeilijk omgaan met alle geluiden die op hem afkomen. De informatie wordt niet op de juiste manier verwerkt. Deze kinderen en volwassenen zullen proberen om iedere prikkel aandacht te geven en kunnen geen onderscheid maken tussen hoofd- en bijzaken. De informatie dringt echter niet goed door, omdat de aandacht alweer verlegd is naar een nieuwe prikkel. Zij worden dus volledig overspoeld met informatie, waardoor zij "stoppen" met luisteren. Dit manifesteert zich in hyperactieve gedragingen of het juist volledig afsluiten voor de buitenwereld.

Een ander probleem dat zich veelal voordoet betreft het lokaliseren van geluid. Kinderen en volwassenen die lijden aan ADD/ADHD zijn veelal niet in staat de richting van het geluid te bepalen. Wanneer er een bepaalde hoeveelheid geluid op hen afkomt, kunnen zij deze geluiden niet analyseren. Zij luisteren met een vervorming, waardoor zij veel harder hun best moeten doen om de geluiden te begrijpen dan andere mensen. Iemand die lijdt aan ADD/ADHD kan daardoor snel vermoeid raken en slechts korte perioden achtereen luisteren. Hoe goed iemand ook zijn best doet, het lukt hem niet om goed te luisteren, met het gevolg dat zijn motivatie om te luisteren daalt.

Vaak wil een kind echter wel zijn best doen om zijn aandacht bij de les houden, maar hij of zij kan dit niet. Het is een onvermogen. De Tomatis-methode kan een uitkomst zijn om dit onvermogen te herstellen of te verbeteren.


Noordhoeklaan 9
4464 BC Goes
0113 - 251567
Uitsluitend voor vragen aan Tomatis Goes:
tomatisgoes@zeelandnet.nl